Fimmtudaginn 20. febrśar, 2003 - Myndlist

Hvaš er įhugaverš samtķmalist? - mynd 2 

MYNDLIST - Gallerķ Hlemmur

Hvaš er įhugaverš samtķmalist?

EITTHVAŠ ANNAŠ, UMRĘŠUR OG HUGMYNDIR, ÓSK VILHJĮLMSDÓTTIR

Til 2. mars. Gallerķ Hlemmur er opiš mišvikudaga til sunnudaga frį kl. 14-18.

Hvaš er myndlist?

Sem betur fer er ekkert svar til viš žessari spurningu, svo mörg eru žau og ekkert žeirra žaš rétta. Ķ hugum margra okkar er myndlist skilgreind eftir žeim mišlum sem listamašurinn vinnur ķ, myndlist er: mįlverk, höggmyndir o.s.frv. Allt fram į tuttugustu öld mįtti ganga aš myndlistinni vķsri innan žessa ramma. Tuttugasta öldin kom svo fram meš margar nżjar skilgreiningar į ešli, eiginleikum, hlutverki og markmišum myndlistarinnar. Ķ dag viršast svo flestar žessar hugmyndir vera viš lżši samtķmis, fjölbreytnin er mikil og listamenn hafa frjįlsar hendur sem aldrei fyrr.

Ķ Evrópu hafa spurningar um tengsl listar og samfélags, hlutverk og įbyrgš listamanna gagnvart samfélaginu reglulega komiš upp hjį listamönnum, ekki eingöngu myndlistarmönnum, žessi spurning hefur lķka veriš įleitin innan annarra listgreina. Ķ myndlistinni voru žaš fśtśristar, dadaistar og sśrrealistar sem hvaš fyrstir sprengdu af sér ramma vištekinna hugmynda um listina, form hennar og hlutverk, en žessar hreyfingar nįšu aušvitaš lķka til fleiri listgreina. Į sjöunda og įttunda įratug komu svo fram stefnur eins og Fluxus-stefnan sem vildi sameiningu lķfs og listar, einn af forsvarsmönnum hennar var žżski listamašurinn Joseph Beuys. Fluxus-stefnan nįši nokkurri fótfestu hér į landi, til dęmis kom hśn fram ķ verkum Magnśsar Pįlssonar. Umręšan um hlutverk listamanna ķ samfélaginu var mjög ofarlega į baugi į sjöunda, įttunda og nķunda įratug sķšustu aldar, um tķma mį segja aš hśn hafi gengiš jafnvel of langt ķ svokallašri pólitķskri réttsżni, eša P.C. Minnihlutahópar įttu upp į pallboršiš og hinn hvķti gagnkynhneigši karlmašur įtti undir högg aš sękja. Žetta tķmabil er nś lišiš en umręšan um listir og samfélagiš hefur haldiš sķnu striki, alla vega mešal įkvešins hóps listamanna. Į sķšustu Dokumenta-sżningu ķ Kassel, sżningu sem į aš birta stefnur og strauma į fjögurra įra fresti, įttu umręšur aš vera ķ brennidepli. Einnig mįtti sjį žar nokkuš af myndböndum sem höfšu kannski fyrst og fremst heimildagildi, m.a. um įstandiš ķ samfélögum žrišja heims landa.

Nś hefur Ósk Vilhjįlmsdóttir rofiš žögnina sem hefur rķkt um nokkurt skeiš varšandi mįlefni af žessum toga ķ ķslenskri myndlist. Ósk er myndlistarkona sem į undanförnum įratug hefur unniš margs konar verk sem hafa samfélagiš sérstaklega aš višfangsefni. Nś velur hśn aš nota myndlistina sem vettvang fyrir umręšu ķ Gallerķi Hlemmi. Žar hefur hśn komiš fyrir borši, stólum, korktöflu og kaffi. Yfirskrift Óskar er Eitthvaš annaš og vķsar til žess aš vera mį aš eitthvert okkar óski eftir einhverju öšru en žvķ sem meginstefna efnishyggjusamfélagsins bżšur upp į. Mešan į verkefninu stendur bošar hśn reglulega til umręšufunda žar sem umręšuefniš er m.a. listin og samfélagiš, hvaš er gott lķf, o.s.frv. Allir eru velkomnir aš koma og lįta ķ ljós skošanir sķnar ķ tölušu mįli eša meš myndum eša textum sem fį sinn staš į korktöflunni.

Žetta er afar žarft framtak hjį Ósk, žvķ bęši er aš umręša um žessi mįl er tķmabęr mešal ķslenskra myndlistarmanna og lķka viršast fįir ķslenskir listamenn hafa įhuga į aš brjótast śt śr žvķ vištekna formi sem viš žekkjum öll: aš bśa til hluti og sżna žį ķ žar til geršum listsżningarsölum. Žį į ég aušvitaš ekki viš aš öll sś vinna sé fįnżt eša minna įhugaverš, heldur žaš aš Ósk er hér aš vekja athygli į einum geira innan listarinnar sem viršist hafa veriš dįlķtiš vanręktur. Enn fremur hefur veriš talaš um svokallaša krśttkynslóš, kynslóš afar lofandi, ungra listamanna sem vissulega vinna į fjölbreyttan og sterkan hįtt ķ verkum sķnum en višhorf žeirra til hlutverks listamannsins viršast nokkuš hefšbundin. Spurningin um įbyrgš listamannsins gagnvart samfélaginu er įleitin ķ žessu sambandi.

Ósk hefur hér stigiš fyrsta skrefiš ķ įtt aš žvķ aš opna fyrir umręšu, ekki ašeins mešal listamanna heldur allra ķ samfélaginu. Ég veit ekki hvort hinn almenni vegfarandi leggur leiš sķna ķ Gallerķ Hlemm til aš višra skošanir sķnar, en honum stendur žaš alla vega til boša og vonandi aš sem flestir noti tękifęriš.

Ragna Siguršardóttir